Geschreven door : Gert Meesters - Categorieën : Reviews Focus Knack

Zonder filter

Zonder filter

DANDY WARHOL

In zijn gedurfde debuut Zonder filter is Robert van Raffe kwistig met culturele allusies om zijn zelfgekozen dandyschap te verantwoorden.

Autobiografieën zijn veelal boeiend als het leven waarop ze gebaseerd zijn in voldoende mate verschilt van dat van de lezer. Zonder filter van Robert van Raffe behoort tot de meer doordeweekse varianten, want in het leven van de kunststudent die zich een eigen weg probeert te banen in het jongvolwassendom is er misschien veel herkenbaars te bespeuren, maar weinig lezersbindend spektakel. Het personage Van Raffe begint zich als een dandy te gedragen zonder precies te weten wat dat betekent. Gaandeweg vaart hij steeds meer een eigenzinnige koers, die er vooral in bestaat dat hij de raad van zijn kunstdocenten in de wind slaat.

Op de mogelijk toeslaande verveling bij de lezer heeft Van Raffe iets gevonden: zijn hele boek zit propvol culturele verwijzingen. Zonder filter is in die zin een misleidende titel, want Van Raffes leven wordt net door een veellagige kunstzeef gehaald. Het dandyschap wordt uitvoerig gedocumenteerd door lichtende voorbeelden als Oscar Wilde te laten spreken. De structuur van Van Raffes boek is losjes geïnspireerd op de Odyssee van Homeros en Griekse mythologie moet kleine belevenissen optillen tot heroïsche proporties. Ook Ulysses – niet de Latijnse Odysseus, maar de roman van James Joyce – krijgt meer dan één verwijzing. Kunstenaars als Andy Warhol, Francis Bacon of Walt Disney duiken even natuurlijk op als de eigen kop van de auteur.

Van Raffe heeft een uniek boek gemaakt, maar een triomf is het niet. Het doet deugd om eens een strip te lezen die zijn plaats in de geschiedenis kent en niet verbergt dat de auteur ervan boeken heeft gelezen. Maar of het half-ironische notenapparaat aan het eind nu echt nodig was? Problematischer is de grafische aanpak, die bij elk hoofdstuk varieert. Noch voor de afwisseling, noch voor elke stijl op zich kan een achterliggende motivering worden gevonden, waardoor het allemaal wat willekeurig of protserig aandoet. Zonder filter is amusant en er staan enkele sterke beelden in, maar volgende maand weten we er nog weinig van.

Score : **---