Geschreven door : Flo Van Dijck - Categorieën : Reviews De Stripspeciaalzaak

De eeuwige oorlog - Een nieuw begin - Integraal

De eeuwige oorlog - Een nieuw begin - Integraal

Hartverscheurend pleidooi

In december 2001 schrijft Joe Haldeman in een fax naar Marc Vanoppen: "In wezen kan elke literaire uitdrukkingsvorm (en daar reken in ook de strip onder) vier resultaten hebben: dat hij je verstrooit, onderricht, overtuigt of indruk op je maakt. Het interessantst is als je ze alle vier weet te combineren." Haldeman heeft het niet over De Eeuwige Oorlog, maar het had gekund. Immers ook Marvano's verstripping van het door Haldeman geschreven The Forever War verstrooit, onderricht, overtuigt en maakt indruk. De sf-roman werd in 1975 uitgebracht en schoot Haldeman met een luide knal naar de top en ook Marvano's naam was meteen gemaakt toen het eerste deel in 1988 bij Dupuis in de collectie Vrije Vlucht verscheen.

The Forever War is een oorlogsrelaas dat zich in de kosmos afspeelt en de wreedheid en zinloosheid van oorlogvoering aan de kaak stelt, maar iedereen ziet erin wat zij/hij wil zien. Dat zorgt ervoor dat de roman zowel links als rechts in de smaak valt, iets waarmee Haldeman geen probleem heeft: "(...) want mijn eigen sympathieën en vooroordelen zijn complex en tegenstrijdig." Er zijn overeenkomsten tussen de Vietnamese oorlog en De Eeuwige Oorlog en dat mag niet verbazen: Haldeman baseert zijn ruimte-epos op brieven, aantekeningen en een dagboek dat hij bijhield toen hij als geniesoldaat in Vietnam vocht. Hij beschrijft een expeditie waarbij beproevingen en ontberingen de vreselijkste pijnen en wreedheden voorafgaan, maar niets is zo verschrikkelijk als het uiteindelijke besef van groteske en totale nutteloosheid van de hele onderneming. Als je weet dat Haldeman daarenboven ook nog eens ongenadig en hardvochtig afrekent met het menselijke ras dat niet in staat blijkt om te communiceren en bête de onnozelste bevelen opvolgt, dan begrijp je vast wel waarom The Forever War de jonge Marvano bekoorde.

Machines en domheid, ziehier met enige zin voor chargeren, in twee woorden het œuvre van Vanoppen samengevat. In De Eeuwige Oorlog kon hij zich gelijk uitleven (de ruimtetuigen) en afreageren (de imbeciliteit). Marvano tekent menigvuldig paginagrote, schitterende prenten die hij ten dele opvult met kleinere hokjes waarin hoofdjes vrijwel onbewogen een mening geven, oneliners debiteren, voetnoten plaatsen of tikken uitdelen. Met een sublieme opmaak en een magnifieke inkleuring krijgt hij het voor elkaar dat dit patroon niet frappeert en het converseren geen seconde verveelt. Door Marvano's kille, afstandelijke en beheerste stijl in de uitbeelding wordt Haldemans vertelling een hartverscheurend pleidooi. Marvano doet iets anders dan van een roman een strip maken: de onthutsende oproep voor vrede wordt een indrukwekkend epos zonder helden.

Dupuis en Dargaud hebben De Eeuwige Oorlog en het erop volgend Een Nieuw Begin gebundeld en van leerrijke en nuttige extra's voorzien (die grotendels ook al in de integrale van De Eeuwige Oorlog uit 2008 te lezen waren). Dat resulteert in een prestigieus, 352 pagina's tellend opus. De Eeuwige Oorlog heeft in geen geval aan kracht ingeboet en is helaas nog steeds enorm actueel. Ontegenzeggelijk een aanrader.